15 Eylül 2026 Günlük Planı : Zaman (Gece-Gündüz) ve Duygular

Öğretmen bir gündüz ve bir gece gökyüzü görselini yan yana gösterir. Çocuklar renk, ışık, güneş, ay ve yıldız gibi fark ettikleri özellikleri söyler. Tahminler alındıktan sonra Gece Gündüz Ve Bölümlerini Öğreniyoruz adlı eğitici video izlenir. Video gerektiğinde durdurularak sabah, öğle, akşam, gündüz ve geceyle ilgili görüntüler çocukların kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilir (TADB.2.a, SAB.1.a, FAB.1.a).

Ardından çocuklara hikâyedeki olayların ne zaman gerçekleşebileceğini düşünmeleri söylenir ve Gündüz Gece adlı hikâye videosu izlenir. İzleme sırasında ‘Sence bundan sonra ne olacak?’; sonrasında ‘Hikâyede gündüz ve geceyi anlamamızı sağlayan hangi ipuçları vardı?’ soruları yöneltilir. Çocuklar hikâyedeki bir olayı kendi günlerinden bir yaşantıyla ilişkilendirir (TAOB.1.a, TAOB.2.a, TAKB.1.b).

Video ve hikâyede fark edilen güneş, ay ve günün bölümleri bu kez beden ve sözle canlandırılır. Akış kesilmeden ‘Güneş ve Ay Parmak Oyunu’na geçilir; oyun öğretmen tarafından bir kez model olunur, ardından çocuklarla birlikte hareketleri yapılarak söylenir:

Güneş ve Ay Parmak Oyunu:

Güneş doğdu, kollar açıldı. (Kollar iki yana açılır.)

Sabah oldu, gözler açıldı. (Parmaklarla göz çevresinde halka yapılır.)

Akşam geldi, güneş saklandı. (Eller yavaşça arkaya alınır.)

Ay yükseldi, yıldızlar parladı. (Bir el ay, parmak uçları yıldız olur.)

Gece oldu, minik eller dinlendi. (Eller yanağın altında birleştirilir.)

Ardından ‘Zaman ve Okulum’ şiiri önce öğretmen tarafından vurgu ve duraklara dikkat edilerek okunur. İkinci okumada çocuklar zaman bildiren sözcüğü duyduklarında uygun güneş, ay veya rutin kartını kaldırır:

Zaman ve Okulum Şiiri

Güneş doğar sabah olur,

Kuşlar neşeyle uçuşur.

Erken kalkar, yüzümü yıkarım,

Okuluma koşar adım varırım.

Öğlen oyunlar oynarız,

Akşam evde dinleniriz.

Gece olunca yıldızlar parlar,

Güzel rüyalar beni sarar.

Şiirdeki ipuçlarından hareketle bilmecelere geçilir. Bilmeceler sırayla sorulur; yanıt hemen verilmez. Çocukların görsel gösterme, sözel açıklama veya hareketle yanıt verme seçeneklerinden birini kullanmasına fırsat tanınır:

Gündüz-Gece ve Zaman Bilmeceleri:

Sarı bir top gökyüzünde, ısıtır bizi gündüzünde. (Güneş)

Gece çıkar gökyüzüne, gümüş ışık saçar yüzüme. (Ay)

Gökte parlar, göz kırpar; geceyi ışıl ışıl yapar. (Yıldızlar)

Tik tak tik tak eder, zamanı bize söyler. (Saat)

Güneş gidince her yer kararır, gökyüzünde ayla yıldızlar belirir. (Gece)

Güneş doğar, gözler açılır; yeni bir gün benimle başlar. (Sabah)

Güneş tepede, sıra yemekte; günün ortasındayım ben. (Öğle)

Güneş yavaşça iner, evlerde dinlenme başlar. (Akşam)

Bilmecelerin ardından çocukların bedensel olarak hazırlanması için ‘Gökyüzü Uyanıyor’  oyunu oynanır. Çocuklar güvenli boş alana dağılır. Öğretmen güneş kartını kaldırdığında çömelmiş durumdan yavaşça doğrulur, kollarını ışınlar gibi iki yana açar ve ‘sabah’ der. Ay kartı gösterildiğinde bedenlerini küçültüp ellerini yanaklarının altında birleştirir ve ‘gece’ der. Kartlar önce yavaş, sonra biraz daha hızlı değiştirilir; son turda öğretmen ‘erken’ dediğinde hareket hemen, ‘geç’ dediğinde kısa bir beklemeden sonra yapılır. Böylece çocuklar zaman sözcüklerini hareketle deneyimler (HSAB.1.a, HSAB.9.a, E2.5).

Hareketler hızlanırken ‘Gündüz mü, Gece mi?’ hareketli oyununa geçilir. Güvenli alanın bir yanına büyük güneş, diğer yanına büyük ay kartı yerleştirilir. Her çocuğa okul, kahvaltı, park, diş fırçalama, uyku, yıldızları izleme gibi bir rutin görseli verilir. Çocuklar alanda yürür; öğretmen ‘Gökyüzü değişiyor!’ dediğinde durup kartlarını inceler. Kartındaki işin çoğunlukla gündüz yapıldığını düşünen güneşe, çoğunlukla gece yapıldığını düşünen aya gider ve seçimini açıklar. Her iki zamanda da yapılabilecek etkinlikler için iki alanın arasına geçilebileceği özellikle belirtilir (HSAB.1.a, HSAB.9.a, KB2.7.SB1-SB3, E2.5).

İkinci turda öğretmen ‘sabah’, ‘öğle’ veya ‘akşam’ sözcüklerinden birini söyler; çocuklar kartlarındaki rutini uygun mimik ve hareketle canlandırır. Böylece erken-geç ve sabah-öğle-akşam sözcükleri tek bir doğru saate bağlanmadan günlük yaşantı içinde kullanılır.

Hareketli oyunun temposu ‘Gece Sessizliği, Sabah Uyanışı’  oyunuyla yavaşlatılır. Çocuklar çemberde rahatça oturur. Öğretmen ‘Gece oldu’ dediğinde gözler açık kalacak biçimde sessizce yıldızları sayar gibi parmaklarını birer birer açarlar; üç yavaş nefes boyunca ellerini yanaklarının altında dinlendirirler. ‘Sabah oldu’ denildiğinde parmaklar güneş ışınları gibi açılır ve çocuklar o sabah yapabilecekleri bir işi fısıltıyla söyler. Son turda çocuklar sırayla ‘gece’ ya da ‘sabah’ yönergesi verir; grup uygun sakin hareketi yapar (SDB2.1.SB1, E3.1).

Sakin hareketlerin ardından çocuklar yarım daire olur. Öğretmen Gündüz Gece Şarkısı adlı kaynağı açar. Şarkı önce dinlenir; ikinci dinlemede gündüz bölümünde kollar güneş gibi açılır, gece bölümünde eller yanağın altında birleştirilir. Öğretmen videoyu uygun yerlerde durdurarak kısa bölümlerin doğru telaffuzla tekrar edilmesine ve çocukların grupla söylemesine rehberlik eder (MDB.1.c, MSB.2.a).

Müzikle sürdürülen gündüz-gece deneyiminin ardından çocuklar masalara geçer ve öğretmenin belirlediği Gece Gündüz  çalışması yapılır. Çocuklar kâğıdı iki bölüm olarak inceler; gündüz bölümüne sarı tonlarda güneş ve aydınlık gökyüzü parçalarını, gece bölümüne lacivert tonlarda ay ve yıldız parçalarını güvenli makasla kesip yapıştırır. Ardından parmak uçlarını boyaya bastırarak gündüz bölümünde ışık/güneş ışınları, gece bölümünde yıldız izleri oluşturur. (HSAB.2.b, HSAB.2.ç, SNAB.4.b, SNAB.4.ç, SNAB.4.d).

Ürünler yan yana incelenir. Çocuklar çalışmalarındaki gündüz ve gece ipuçlarından birini gösterir; bir arkadaşının ürünüyle benzer veya farklı bir özellik söyler. Makas ve yapıştırıcılar yerine kaldırılır, masalar çocuklarla birlikte temizlenir (D18.2.4).

Ürünlerini inceleyip ortamı birlikte düzenleyen çocuklar, video, hikâye, oyun ve sanatla somut olarak deneyimledikleri kavramları çalışma sayfalarında uygular. Ardından ‘Resimleri Sırasına Göre Sayılarla Eşleştir’ çalışma sayfası uygulanır. Çocuklar resimleri önce somut kartlarla sıraya dizer; ‘önce-sonra’ ilişkisini anlattıktan sonra aynı sıralamayı çalışma sayfasında sayılarla eşleştirerek pekiştirir.  “Gündüz yaptıklarımızı güneşe, gece yaptıklarımızı aya götür.” yönergeli çalışma sayfası çocuklara yaptırılır. Böylece çalışma sayfası kavramı ilk kez öğreten araç değil, gün içinde edinilen yaşantının uygulama basamağı olur (OB1.3.SB3, SAB.1.a).