29 Eylül Günlük Planı – Sayı ve Sayma: 1 Rakamı

Çembere içinde yalnızca bir nesne bulunan kapalı bir kutu getirilir. Çocuklar kutuyu sallamadan gözlemler ve içinde kaç nesne olabileceğini tahmin eder. Kutu açıldığında bir nesne görülür; çocuklar miktarı söyler, uygun 1 kartını seçer ve nesneyi farklı bir nesneyle değiştirdiklerinde miktarın yine bir olarak kaldığını fark eder. Hikâye görseli incelenerek ‘Hepimiz 1 için derken 1 rakamından mı, birlikte hareket etmekten mi söz ediliyor olabilir?’ sorusuyla tahminler alınır (TADB.2.b, MAB.1.b, MAB.9.b).

Öğretmenin belirlediği Hepimiz 1 İçin adlı hikâye videosu izlenir. Video uygun yerlerde durdurularak karakterlerin tek tek yaptıkları ile birlikte başardıkları karşılaştırılır; başlıktaki ‘1’ ifadesinin öyküdeki anlamı üzerine çocukların yorumları alınır. Hikâyedeki bir durum, çocukların birer rol aldığı kısa canlandırmayla yeniden kurulur; herkesin tek ve değerli olduğu, birlikteyken ortak bir amaç için çalışılabileceği konuşulur (TADB.1.b, TADB.2.c, KB2.3.SB3, SDB2.2.SB4).

Hikâye ve somut eşleştirmelerin ardından öğretmenin seçtiği 1 Rakamını Öğreniyorum adlı eğitici video izlenir. Çocuklar ekrandaki tek nesneleri gösterir, miktarı ‘bir’ diye söyler ve bunların yanında kullanılan 1 rakamını bulur. Video kavramı ilk kez öğreten araç olarak değil; bir miktarı ile 1 sembolü arasında kurulan somut ilişkinin ardından adlandırma ve pekiştirme amacıyla kullanılır (TADB.2.a, MAB.1.c, MAB.9.b).

Öğretmenin belirlediği 1 Sayısı Parmak Oyunu izlenir ve videodaki hareketler öğretmen eşliğinde uygulanır. Ardından çocukların tek parmak, tek hareket ve 1 rakamı ilişkisini görünür biçimde deneyimlemesi için öğretmenin özgün sınıf uyarlaması satır satır söylenir:

1 Sayısı Parmak Oyunu 

Bir parmağım kalktı yukarı, (İşaret parmağı kaldırılır.)

Gösterdi bana bir sayıyı. (Parmakla havada 1 çizilir.)

Bir kez vurdu küçük davul, (Bir el diğer avuca bir kez dokunur.)

Bir adım at, sonra dur. (Bir adım atılıp dengede beklenir.)

Bir tavşan çıktı yuvasından, (Tek parmak tavşan gibi ilerletilir.)

Bir havuç aldı kutusundan. (Bir nesne alma hareketi yapılır.)

Bir tane, tek bir tane,

1 yazılır yanına. (Havada 1 rakamı çizilir.)

Parmak oyununun ardından öğretmen tarafından özgün hazırlanan tekerleme ritmik ve anlaşılır biçimde söylenir. İlk turda çocuklar dinler; ikinci turda her dizede yalnızca bir hareket yapar:

1 Sayısı Tekerlemesi

Bir çizgi iner yukarıdan,

1 görünür tam karşından.

Bir güneş var gökyüzünde,

Bir burun var yüzümüzde.

Bir nesneyi seç ve say,

Yanına 1 rakamını koy kolay.

Bir tane, tek bir tane,

1 yazılır hemen yanına.

Bir sayısı, tek ve ilk sözcükleri aşağıdaki özgün bilmecelerle pekiştirilir. Çocuklar yanıtı söyleyebilir, bir parmağını kaldırabilir, 1 kartını gösterebilir veya bir nesne seçerek yanıt oluşturabilir:

1 Sayısı Bilmeceleri

Yüzümüzde bir tane, kokuları alır tane tane. (Burun)

Yüzümüzde bir tane, konuşur ve güler bizimle. (Ağız)

Gündüz gökte parlar, dünyamızı ısıtan bir tanedir. (Güneş)

Gece gökte görünür, Dünya’nın çevresinde dolaşan bir tanedir. (Ay)

Bir nesnenin yanına gelirim, onun bir tane olduğunu gösteririm. (1 rakamı)

İki eşi olmayan, grupta yalnız bir tane bulunana ne denir? (Tek)

 

Bilmecelerdeki nesneler tek nesne kartlarıyla eşleştirilir. Çocuklar bir nesne ile 1 rakamını yan yana getirir, ardından aynı miktarı blok, parmak, ses ve hareketle farklı yollarla temsil eder. Bir kez alkış, bir adım ve bir top örneklerinde eylemin ya da nesnenin değişmesine rağmen miktarın bir kaldığı fark edilir (MAB.1.b, MAB.3.a, MAB.9.ç, KB2.14.SB2).

Bedenleri hazırlamak için ‘Bir Kez Yap’ oyunu oynanır. Öğretmen ‘bir kez alkışla’, ‘bir kez dizine dokun’, ‘bir adım at’, ‘bir kez dönmeden yön değiştir’ gibi güvenli yönergeler verir. Çocuklar eylemi yalnızca bir kez yapıp durur; arkadaşlarının hareketini izleyerek birden fazla tekrar yapılıp yapılmadığını kontrol eder (HSAB.1.a, HSAB.1.b, MAB.1.b).

Isınmanın ardından öğretmenin belirlediği ‘Dev 1 Yolu ve 1 Nesne Kap’ oyunu uygulanır. Zemine bantla çizilen büyük 1 rakamının başlangıç ve bitiş yönü gösterilir. Çocuklar sırayla çizgi üzerinde kontrollü adımlarla yürür; yolun sonunda sepetteki güvenli nesnelerden yalnızca bir tane seçip 1 kartının yanına yerleştirir. Tur sonunda her çocuğun bir nesne aldığı doğrulanır; amaç hız değil, 1 yolunu izlemek, dengeli yürümek ve bir tane seçmektir (HSAB.1.a, HSAB.1.b, HSAB.2.a, MAB.9.ç).

Hareketli oyunun sonunda ‘Bir Nesne, Bir Özellik’ oyunu oynanır. Her çocuk seçtiği tek nesneyi iki eli arasında sakince inceler ve yalnızca bir özelliğini düşünür. Söz hakkı geldiğinde ‘Benim bir nesnem…’ cümlesini bir renk, biçim veya kullanım özelliğiyle tamamlar; diğer çocuklar konuşanı dinler. Nesneler birer birer sepete bırakılır (SDB2.1.SB1, SDB2.1.SB2, KB2.2.SB1).

Sakinleşen çocuklar öğretmenin ana kaynak olarak belirlediği 1 Rakamı Şarkısı videosunu dinler. 1 rakamı duyulduğunda tek parmak kaldırılır; tek nesne örneği görüldüğünde çocuklar bir hareket yapar. İkinci dinlemede müziğe bireysel ve grupla eşlik edilir; şarkıdaki örnekler sınıftaki 1 kartı ve tek nesnelerle ilişkilendirilir (MDB.1.b, MSB.2.a, MHB.3.c).

Şarkıda deneyimlenen 1 rakamı öğretmenin belirlediği ‘ Sevimli Tavşan Kuklası Yapımı’ çalışmasına taşınır. Çocuk abeslang çubuğu üzerinde 1 rakamının yönünü belirler; kulak, göz, burun ve diğer tavşan parçalarını seçerek kendi kuklasını oluşturur. Kuklasına bir ad verir ve kuklanın taşıdığı bir nesneyi gösterir. (HSAB.2.a, HSAB.2.b, HSAB.2.c, HSAB.2.ç, SNAB.4.b, SNAB.4.ç, SNAB.4.d).

Tavşan kuklalarıyla kısa bir canlandırma yapılır. Her çocuk kuklasını bir kez hareket ettirir, bir cümle söyler veya bir nesne seçer; ardından kuklasının yanına 1 kartını yerleştirir. Çocuklar rakamın yönünü, miktarın bir olup olmadığını ve bir sayısının farklı nesnelerle nasıl gösterilebildiğini birbirlerinin ürünleri üzerinden açıklar (MAB.3.a, MAB.9.b, MAB.9.ç, SDB2.1.SB1).

Somut nesne, beden, hikâye, video, parmak oyunu, tekerleme, oyun, müzik ve sanat yaşantılarından sonra 5 Yaş Çekirdek 1 Etkinlik Kitabı’nın 18. sayfası uygulanır. Ardından öğretmenin belirlediği ‘1 rakamı üzerinden git ve 1 Tane top Çiz’ ve ‘1 adet olanları 1 rakamıyla Eşleştir’ çalışma sayfalarına geçilir. Çocuklar çizgi yönünü takip eder, yalnızca bir top çizer ve tek nesneleri 1 sembolüyle eşleştirir. Sayfalar kavramı ilk kez öğreten araç olarak değil, yaşantılarla öğrenilenleri uygulama ve pekiştirme amacıyla kullanılır (TAOB.1.a, TAOB.2.a, TAEOB.6.a, MAB.9.ç).